مضرات برگ سنا

برگ سنا

• در مصرف برگ سنا نباید زیاده‌روی کرد، چرا که ممکن است باعث اسهال شدید گردد. همچنین نباید از این گیاه به‌ طور ممتد و طولانی استفاده شود، چون باعث تنبلی روده می‌گردد. بهتر است پس از دو هفته استفاده، یک یا دو هفته مصرف آن قطع شود. لازم است ذکر شود، میزان مصرف روزانه برگ گیاه سنا برای افراد بزرگسال، بین نیم تا یک گرم است.

• گیاه سنا نباید در افراد کمتر از ده سال مصرف شود، همچنین مصرف این گیاه در دوران بارداری و شیردهی ممنوع است.

• مصرف سنا در برخی از شرایط ممنوع می باشد. افراد مبتلا به انسداد روده، بیماری کرون، کولیت لولسراتیو، هموروئید یا زخم معده می بایستی از مصرف سنا خودداری کنند.

• در صورت مصرف داروهای قلبی، قبل از مصرف سنا حتما با پزشک خود مشورت کنید، چرا که امکان بروز تداخلات دارویی و وقوع اختلالات قلبی وجود دارد.

• مصرف همزمان سنا با داروهای ادرارآور ممنوع بوده، چرا که این امر می‌تواند منجر به دفع بیش از حد پتاسیم از بدن شود.

• از عوارض برگ سنا در صورت مصرف بیش از حد این گیاه، قولنج، بروز دردهای شکمی و دل پیچه است. برای کاستن عوارض جانبی توصیه می‌شود، آن را با گشنیز، دارچین، زنجبیل، انیسون و هل مخلوط نموده و مصرف کنند. به طور کلی مصرف برگ سنا در دوز مناسب، تقریبا بی خطر بوده و هیچ گونه نگرانی درباره مصرف آن وجود ندارد.

۱. وابستگی
مصرف چای سنا در بلندمدت مانع از عملکرد صحیح روده‌ها می‌شود. علت این است که روده‌ها به سنوسیدهای موجود در سنا وابسته می‌شوند و چنین وابستگی و اعتیادی به‌سختی ازبین می‌رود. بنابراین با قطع مصرف چای سنا، امکان بروز یبوست و ناراحتی های معده به‌وجود می‌آید. مصرف چای سنا بیش از ۲ هفته توصیه نمی‌شود.

۲. عوارض جانبی الکترولیت
مصرف متداوم چای سنا منجر به برهم‌خوردن تعادل مواد شیمیایی بدن می‌شود. این اثرات به‌صورت کاهش سطح الکترولیت‌های بدن خود را نشان می‌دهند. مثلا در صورت کمبود پتاسیم بدن، حتی خطر مرگ هم وجود خواهد داشت.

۳. کاهش انعقاد خون و خطر برای سلامت قلب
چای سنا بر انعقاد خون هم اثر می‌گذارد. بنابراین اگر شخصی داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کند، نوشیدن چای سنا در روند درمانش تداخل ایجاد خواهد کرد.

۴. اثرات نامناسب روی زنان باردار و شیرده
بانوانی که در دوران بارداری یا شیردهی هستند، نباید از چای سنا استفاده کنند، زیرا روی روده‌ها اثرات مستقیم دارد.

۵. مسمومیت کبدی
مصرف چای سنا در بلندمدت باعث مسمویت‌های کبد می‌شود.

از عوارض خفیف‌تر مصرف چای سنا نیز می‌توان از این موارد نام برد:

حالت تهوع؛
استفراغ؛
اسهال؛
نرسیدن آب کافی به بدن؛
انقباضات شکمی؛
ضعف ماهیچه ها؛
افزایش میزان ادرار.

مصرف در بارداری و شیردهی:

خانم‌هایی که بچه شیر می‌دهند و خانم‌های باردار از خوردن سنا خودداری کند احتمال سقط جنین در چنین افرادی بالاست.

در مصرف سنا نباید زیاده‌ روی شود چرا که ممکن است سبب اسهال شدید شود. همچنین نباید از سنا به‌ طور ممتد و طولانی استفاده نمود، زیرا باعث تنبلی روده می‌ گردد. بهتر بوده بعد از دو هفته استفاده، یک یا دو هفته مصرف آن را قطع شود.

تداخلات دارویی:

  تداخل با گلیکوزیدهای دیجیتال: کاهش پتاسیم ایجاد شده ناشی از مصرف طولانی مدت یا استفاده نابجا از سنا می تواند باعث افزایش سمیت دیجیتال ها شود.

  تداخل با داروهای ضد آریتمی: کاهش پتاسیم ایجاد شده ناشی از مصرف طولانی مدت سنا می تواند باعث افزایش قدرت داروهای ضد آریتمی گرددکه همزمان با سنا مصرف می شوند.

  تداخل با داروهای استروژنی:سطح سرمی استروژن در مصرف همزمان این داروها با سنا به علت افزایش سرعت انتقال روده ای کاهش می یابد.

  تداخل با ایندومتاسین(NSAID):اگر ایندومتاسین همزمان با سنا مصرف شود به علت مهار پروستاگلاندینE2 توسط ایندومتاسین که منجربه مهار انتقال خالص مایعات وابسته به دوز دارو می شود ،باعث کاهش اثر سنا می گردد.

  تداخل با نیفدیپین: دراثرات درمانی سنا که بوسیله آنترون رئین القا می شود کانال های کلسیم دخیل هستند که نیفدپین باعث مهار این کانال های کلسیم می شود.

  تداخل با نتایج آزمایشگاهی:تغییر رنگ ادرار ناشی از متابولیت های آنترانوئید ممکن اس منجر به جواب کاذب مثبت تست یوروبیلینوژن ادراری و اندازه گیری استروژن به روش کوبر گردد.

تداخلات غذایی:

تداخل غذایی ندارد.

عوارض ناخواسته:

  مصرف سنا ممکن است منجر به درد و کرامپ شکمی گردد.

  عارضه Melanosis coli نیز با این دارو دیده می شود که باید درمان را در این شرایط قطع کرد.

  استفاده دراز مدت سنا منجر به اختلالات الکترولیتی(هایپوکلسیمی،هایپو منیزمی)،اسیدوز یا آلکالوز متابولیک،سوء جذب،کاهش وزن،آلبومین اوری و هماچوری شود.

 ضعف و هایپوتنشن اورتو استاتیک در بیماران مسنی که به طور مداوم این دارو را استفاده می کنند ،دیده می شود.

موارد منع مصرف:

مانند سایر مسهل های محرک در بیماران مبتلا به ایلئوس،انسداد روده ای،تنگی مجاری،ضعف،علایم شکمی بی دلیل،بیماری التهابی کولون،دردهای شکمی ناشناخته،دهیدراسیون شدید همراه با افت مایعات و الکترولیت ها منع مصرف دارد.برگ سنا در کودکان زیر 2 سال منع مصرف دارد.

فرآورده های موجود در بازار ایران:

از این گیاه فرآورده های دارویی به فرم قرص،کپسول،شربت وچای کیسه ای در بازار دارویی ایران جهت درمان موقت یبوست و تخلیه روده قبل از عکس برداری موجود می باشد.

برگ سنا و یا عصاره خشک برگ و میوه سنا در ترکیب با گیاهانی مانند گل سرخ،دانه زیره سبز،اسانس رازیانه در این اشکال دارویی استفاده شده اند.

ممنوعیت استفاده از برگ سنا در این موارد

برگ سنا را برای کودکان زیر ده سال، در دوران بارداری و شیردهی استفاده نکنید. مگر اینکه پزشک چنین اجازه‌ای به شما داده باشد. استفاده از دمنوش سنا برای افرادی که به انسداد روده یا زخم روده مبتلا هستند، ممنوع است. اگر جزو کسانی هستید که بیماری قلبی دارید و به همین دلیل قرص مصرف می‌کنید، قبل از مصرف دمنوش سنا با پزشک مشورت کنید. چون برگ سنا می‌تواند با قرص‌های شما تداخل دارویی پیدا کند و مشکل ساز شود. هرگز برگ سنا را با دارو‌های ادرار آور مصرف نکنید چرا که پتاسیم بدن شما را به صورت کامل از بین می‌برد.

چه داروهایی  مصرف  این دارو را تحت تاثیر قرار می دهند؟
اگر موارد زیر را دارید، هرگز سنا را بدون مشاوره پزشک یا مراقبت های بهداشتی به شما مصرف نکنید:
دیگوکسین (Lanoxin)؛

داروهای مدر (ادرار آور، قرص آب)؛

داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین(کومادین، Jantoven).

این لیست تمام داروهایی که با داروی سنا تداخل دارند، نیست. ممکن است داروهای دیگری با این دارو تداخل داشته باشند. به پزشک  و یا ارائه دهنده ی خدمات بهداشتی /درمانی به شما در مورد داروهایی که مصرف می کنید اطلاع دهید . این دارو ها شامل داروهای تجویزی یا بدون نسخه ، ویتامین ها ، و محصولات گیاهی است. هرگز یک داروی جدید را بدون اطلاع به پزشک خود، شروع نکنید.

منابع:

PDR for herbal medicine

شناخت گیاهان دارویی معطر ایران تالیف دکتر مظفریان

متداول ترین گیاهان دارویی سنتی ایران تالیف دکتر امین

WHO monographson selected medicinal plants(VOLUME 1)