شاید شما هم در مورد نوشتن «بجای» یا «به جای» دچار شک شوید که کدام املا درست می باشد ، در این مطلب املای این واژه را بررسی میکنیم تا در هر مورد از املای صحیح استفاده کنیم . (بجای یا به جای ?)
املای صحیح این کلمات به معنای مورد نظر شما بستگی دارد . اگر منظور شما « شایسته و مناسب » است املای درست « بجای » میباشد . اما اگر منظور شما « در عوض ، موقعیت مکانی ، در محل » است املای درست آن « به جای » است .
معنی بجای
با اضافه شدن پیشوند «ب» به «جای» یک صفت ساخته میشود به معنی « شایسته و مناسب » که در زبان فارسی بسیار کاربرد دارد و در ادبیات کهن ما به دفعات دیده میشود .
اما در مورد « به جای » باید توجه داشت که « به » حرف اضافه و نباید آن را به کلمه بعدی یعنی « جا » چسباند .
اشتباه تایپی: f[hd
معنی بجای در لغتنامه دهخدا
بجای [ ب ِ ] ( ص مرکب ، ق مرکب ) بجا، درمحل، درمکان، به مکان :
ببالا و دیدار و فرهنگ و رای
(فردوسی)
زریر دلیر است گوئی بجای
|| بموقع، مناسب.
||ساکن، بی حرکت، ایستاده، ثابت.
|| برجای، باقی، جانشین، باقیمانده، وارث.
||باقی، پایدار، ثابت :
چو دریا و کوه و زمین آفرید
(فردوسی)
بلند آسمان از برش برکشید
یکی تیزگردان و دیگر بجای
بجنبش ندادش نگارنده پای
بعد بسی گردش بخت آزمای
(نظامی)
او شد و آوازه ٔعدلش بجای
|| ( حرف اضافه مرکب ) بجای ِ ( در حالت مضاف )؛ در عوض ِ. عوض ِ. بدل ِ :
فردا نروم جز بمرادت
بجای سه بوسه دهمت شش
خفاف
خز بجای ملحم و خرگاه
بدل باغ و بوستان آمد
رودکی
زره کرد پوشش بجای حریر
به بازی کمان خواست با گرز و تیر
اسدی
شه بجای حاجبان خود پیش رفت
(مولوی)
پیش آن مهمان غیبی خویش رفت
|| بجای ِ ( در حالت مضاف )؛ درباره ٔ. درحق ِ. درموردِ :
بجای شماآن کنم در جهان
(فردوسی)
که با کهتران کس نکرد از مهان
بدکنش بد بجای خویش کند
(ناصرخسرو)
هم بر او فعل زشت او مارست
دهرنکوهی مکن ای نیک مرد
(نظامی)
دهر بجای من و تو بد نکرد
بد با تو نکرد هر که بد کرد
(نظامی)
کان بد بیقین بجای خود کرد
آن را که بجای تست هر دم کرمی
(سعدی)
عذرش بنه ار کند به عمری ستمی
و رجوع به جا و جای و بجا شود.
بجای در لغتنامه معین
بجای (بِ یِ ) (حراض . ) =
- در حق کسی ، برای کسی .
- از جهت ، از حیث .
- در برابر، در مقابل (برای مقایسه ).
موارد دیگر
| نادرست | درست |
|---|---|
| جابجا یک بیک در بدر خود بخود بطرف بسوی | جا به جا یک به یک در به در خود به خود به طرف به سوی |